CaveCats

Geslaagde steentijddag

2009-02-03T09:59:00.000-08:00

hier toont PaleoNed er Paul de Nooijer een fraaie vuistbijl

foto rechts: boekenmarkt

Afgelopen zaterdag 31 januari werd de 19e steentijddag gehouden in het Lipsiusgebouw in Leiden. Daar kregen zo'n 200 bezoekers een programma met verschillende lezingen voorgeschoteld, onder meer een lezing over de relatie tussen Neanderthalers en Hyena's in het Midden Paleolithicum. Op verschillende sites werden de voedingsgewoonten van mensen en Hyena's onderzocht en onderling vergeleken. Een van de beelden die werden geschetst is dat Hyena's niet van die primitieve schepsels zijn als wel eens wordt gedacht. Het zijn dieren met een sterke sociale band enbovendien uitstekende jagers. Hoewel ze voedselconcurfent van de mens moeten zijn geweest heeft dat niet tot grote conflicten geleid, wellicht omdat hyena en mens elkaar ontliepen.

gezellig druk op de steentijddag

Een andere lezing betrof het voorkomen van Neanderthalers in Noord Nederland. Sinds enkele jaren doen onderzoekers van de universiteit van Gronigen samen met werkgroepen uit de regio veldonderzoek op de landerijen in Noord Oost Nederland, waarbij artefacten worden verzameld en beschreven. Aan het slot van de lezing vroeg de lezer om vrijwilligers uit de zaal om bij toekomstig veldonderzoek te assisteren. In de middagpauze werd een boekenmarkt georganiseerd waar boeken met het thema IJstijd konden worden aangeschaft.

De steentijddag werd naar traditie afgesloten met een borrel. Maar vóór die tijd was ik al weg omdat ik nog even de stad in wilde.

Themadag IJstijd

2009-01-25T06:10:00.000-08:00

Door de Nederlandse Geologische Vereniging (NGV) worden regelmatig Themadagen georganiseerd over geologische thema's. Op zaterdag 24 januari 2009 was er een themadag georganiseerd over de IJstijd. Het programma omvatte onder meer exposities, lezingen en een leestafel waar boeken en tijdschriften in te zien waren.

Er was een grote belangstelling van jong en oud voor de themadag, en met enkele honderden bezoekers was de opkomst zelfs groter dan door de organisatie verwacht.

Op de geologische markt waren door amateurgeologen en -paleontologen kraampjes ingericht met zwefstenen en fossielen. Zo waren er prachtige windkanters te zien en stenen met gletsjerkrassen. Ook bij de stands met fossielen was vollop te zien, onder anderen botten en kiezen van de wolharige neushoorn en de wolharige mammoet, het gewei van een rendier, de onderkaak van een Bison en enkele botten van de sabeltandkat Homotherium.

Ook waren er enkele fraaie replica's te zien van sabeltandkat en tijger.

Verschillende verenigingen gaven acte de presence, zoals het geologisch streekmuseum De IJsselvallei uit Olst, die een grote collectie zwefkeien en windkanters liet zien. De Werkgroep Pleistocene Zoogdieren (WPZ) presenteerde zich met een grote collectie fossielen, onder andere van de wolharge neushoorn en de wolharige mammoet.

Hier konden de bezoekers door hun meegebrachte fossielen laten determineren en kregen zij advies over het conserveren van fossielen. Voor de kleintjes was er een poster over de sabeltandkat Homotherium. Jong geleerd is oud gedaan.

Tussen enkele lezingen in helpt Dick Mol enkele

bezoekers met determineren van een mammoetbot.

De hele dag door zij er lezingen met het thema ijstijden.

Henri Hooghiemstra van de Universiteit van Amsterdam heeft een lezing gehouden over IJstijdafzettingen in de Andes van Zuid Amerika, die tot 3 miljoen jaar terug gaan, en zelfs dateren vóór de tijd dat op het noordelijk halfrond de gletsjervorming begon.

Daarna waren er nog twee lezingen van Dick Mol over de zeer rijke fauna van de Noordzee, waaruit de vissersvloot week na week nog grote hoeveelheden fossielen aanvoert, en waarvan hij enkele fraaie dia's toont. De laatste lezing gaat over de vondst van een nog geen 30.000 jaar oude onderkaak van de sabeltandkat Homotherium. Fraai schetst hij het verhaal van het onderzoek naar de ouderdom van de kaak en de publicatie in de Journa of Vertebrate Paleontology.

En daarmee eindigt ook de themadag IJstijden. Organisatie en pubkiek kunnen terugkijken op een geslaagde dag.

Sabeltandtijgers: Boekpresentatie

2007-12-10T10:06:00.000-08:00

Naturalis, 1 december 2007. Presentatie van de Sabeltandtijger
Eindelijk is ons boek af ! En nu volgt de officiele presentatie van "de sabeltandtijger uit de Noordzee" met een zeer goed programma in het Natuurhistorisch Museum Naturalis in Leiden.
Een grootser decor dan Naturalis kon ik mij niet wensen: Sfeervol en chique! Daar waren alle aanwezigen diep van onder de indruk. Wat een mooi gezicht vanaf het podium, die volle zaal, en al die mensen die moesten staan. Zo hoort het. (Geen halfvolle zaal zoals bij veel WPZ en andere bijeenkomsten, maar overvol). In de rij staan als je de auteurs wil zien. Dát is pas belangstelling ! En terecht: De mensen hebben waar voor hun geld gekregen met de schitterende presentatie van Bernhard Buigues en daarna een bezoek aan het museum.

Tijdens het uitdelen van de handtekeningen hoorde ik dan ook van alle kanten lof. En elke keer als ik mijn handtekening zette zei men netjes dank je wel, en mijn antwoord was steevast: "Nee, jij bedankt, want jij hebt de moeite willen nemen om naar Naturalis te komen en een boek te kopen" Het deed me deugd verschillende collega's, WPZ ers en leden van mijn webring te zien.

Ik heb na het officiele deel nog even de gelegenheid en het genoegen gehad om met Bernard Buigues te spreken. De man is niet alleen een boeiend verteller maar ook nog eens een zeer aimabel mens. Zulke vrienden zijn zeldzaam en moet je koesteren !

De speeches
De keuze om Bernard Buigues te vragen was een schot in de roos. Iedereen in de zaal boven de 5 jaar was een en al oor en genoot van de primeur. Onderzoeker anex poolreiziger Bernard Buigues onthult de meest actuele data van de kleine babymammoet Ljoeba, die dit jaar is gevonden in Siberië. Deze mammoetbaby leefde 37.500 jaar geleden en is perfect geconserveerd, huid, slurf in perfect gave toestand. Ook liet hij een video zien van de berging van een ook al perfect geconserveerde wolharige neushoorn en vertelde hij van de moeizame onderhandelingen met de Russische maffia, die niets om wetenschap geven, maar des te meer om geld. En , de neushoorn was in Siberië gevonden en behoorde hun dus toe. Zo simpel was het. Een boeiende lezing. Daarover was iedereen die ik hoorde unaniem ! Hulde!
Ook onze uitgever Geert Jan heeft het goed en professioneel gedaan, evenals Professor Jelle Reumer, die met een kwinkslag over de etende sabeltandkatten de deur naar toekomstige discussies op een kier liet staan. Prima, Zo hoort het. En ook de speeches van de auteurs, hoe klein ook, staken goed in elkaar. Zeker het gemak waarmee Remie switchte tussen Nederlands en Engels viel me op. John de Vos had wat mij betreft wel iets kunnen zeggen over de artistieke vaardigheid van Remie, of mijn eerdere publicaties over Homotherium. Helaas liet hij die kans onbenut.

Het boek
Ons boek is af. Het is een mooi boek en ik ben er trots op. Enkele sterke punten van ons boek:
- geen droge wetenschappelijke kost, maar een levendig verhaal, recht uit de dagelijkse praktijk

van vissers, verzamelaars en (amateur)paleontologen.
- een compleet overzicht van de sabeltandtijger in Nederland met vele mooie foto's en platen.
- het boek leent zich ook uitstekend om gewoon in je boekenkast te zetten en er af te toe een

hoofdstukje uit te lezen. (vele hoofdstukjes kun je heel goed afzonderlijk lezen)

Dit alles kon alleen maar tot stand komen door een goede samenwerking tussen de auteurs, vormgever en uitgever en al die anderen die met raad en daad klaar stonden en uitvoerig genoemd zijn in het dankwoord van het boek. En natuurlijk onze echtgenotes, die soms toch wat extra geduld moesten opbrengen.
En Last but not least ( voor nu ), wil ik alle medeauteurs, vormgever en uitgever bedanken voor de de samenwerking, en Dick speciaal voor de uitnodiging om deel te nemen aan het team van auteurs van de Sabeltandtijger. Want dat heeft echt tot een mooi boek geleid. En dat is ook voor mij een verrijking ! Ik kijk nu al erg naar een Engelstalige versie uit. En ik hoop vooral dat het ook voor Geert Jan "leuk" is. Wie weet, kloppen we nog wel eens bij hem aan....

En nu verder.
Ik heb gelukkig even niets om handen, alle kan en niets moet. Maar aan de horizon schemeren weer nieuwe dingen. Eerst wil ik mijn website updaten. Daar heb ik de laatste maande te weinig in geinvesteerd, maar de ca 20.000 bezoekers per jaar hebben recht op een nette website. De sabeltandtijgers zal worden uitgebreid met bijzondere vindplaatsen en musea. Want wie weet, nodigt een mooie website uit tot het kopen van het boek, of willen mensen die het boek hebben gekocht nog eens op het web surfen. En dan heb ik nog kasten vol (Yerseke) fossielen die nodig verder onderzocht moeten worden. En wie weet waar dat weer toe leidt

Labels: sabeltandtijgers

Sabeltandtijgers : Van de drukpersen

2007-12-10T10:00:00.000-08:00

Zwolle, 24 oktober 2007 .
Rond 11 uur afgesproken in Hotel Wientjes aan de Stationsweg in Zwolle, vanwaar we, na een uitsmijter en een kop koffie te hebben genuttigd vertrekken naar de drukkerij VOB in Hardenberg ( dat toch nog zo’n 40 kilometer van Zwolle vandaan ligt !!) . Bij de drukkerij worden we opgewacht met koffie en gebak. Dat mag ook wel, want dit is voor ons ( Remie, Dick, Wilrie en René, Geert Jan en ikzelf nattuurlijk) wel een bijzondere dag. Hoe vaak geef je nu een boek uit ? (tegenwoordig iedereen denk ik) maar voor ons is het bijzonder. Daarna neemt Wim Broer ons mee door het bedrijf, waar we kennismaken met administratie, technische afdelingen en drukkerij. Bij de grote drukpers aangekomen is de drukker juist een proefdruk van het voorblad aan het bekijken. Het ziet er prima uit. Nadat we nog andere proefdrukken hebben bekeken maken we ons rondje door het bedrijf af, om daarna in de vergaderzaal nog bij te praten. Daarna vertrekken we weer huiswaarts. In Utrecht gaan we nog langs de Italiaan waar

we nog wat napraten, en vervolgens gaat iedereen zijns weegs.

Ardennen Outdoor 3

2007-10-18T12:38:00.000-07:00

09-10-2007
Tijdens de voorbereiding van deze korte vakantie wees een schoonzusje ons op het plaatsje Wéris bij Durbuy (B), waar een aantal dolmen en menhirs in de omgeving liggen. (bedankt Ria)
Nu heb ik wel vaker menhirs gezien, maar het idee, dat vlak bij je vakantieverblijf een aantal van deze mysterieuze megaliten liggen had gelijk mijn belangstelling.

Deze megaliten ligggen enige kilometers van elkaar vandaan verspreid in de omgeving, en door het plaatselijke (megaliten) museum zijn er wandelroutes uitgezet langs de megaliten. Ook nu is het schitterend weer. De wandeling voert ons eerst naar een dolmen (hunebed) met daarbij een aantal menhirs “Dolmen van Weris”. Van daar uit gaat het naar de Danthine Menhir, zo’n 3 meter hoog, langs de kant van de weg. (vroeger in de akkers, maar lastig voor de boeren, dus verplaatst). De volgende groep (dolmen van Oppagne) is ook weer een dolmen met een vijftal menhirs ( waarvan één omgevallen) . Hier hebben we in het heerlijk zonnetje gepicknickt. De volgende groep is een groep van 3 menhirs in een akker.

Vandaaruit terug naar het dorpje Wéris. Als we hier aankomen is het al gauw half 3. In het dorpje bezoeken we nog een museum en bezoekerscentrum over de megaliten en de Neolitische bouwers daarvan. Later op de middag nog een geocache gelopen naar 2 andere megaliten in de omgeving. De grootste,de Pierre Haina is wit met witte verf overgoten. Onze eerste ingeving is dat dit baldadige vernielzucht was, maar volgens de beschrijvingen bij de wandelroute is die witte verf er heel bewust aangebracht: Op 21 juni komt de zon, vanaf de dolme d'oppagne gezien boven de witte pierre haina op. Deze zonne "event" wordt (in navolging van onze verre voorvaderen) nog jaarlijks gevierd, vandaar de witte verf.

Ardennen Outdoor 2

2007-10-18T12:25:00.000-07:00

08-10-2007
Vandaag hebben we een vol programma- veel buiten had ik het niet gezegd ?
Als eerste staat een tocht naar de rotsformaties van l’Herou op het programma, een reeks grillige rotsen in de omgeving van Nadrin. Daarna, rond het middaguur naar La Roche en daarna, van daaruit een auto rondrit in de omgeving van La Roche – Durbuy.

Als we ‘sochtends richting Nadrin rijden is het nog vrij mistig, niet zo gunstig, want voor mooie vergezichten heb je toch helder weer nodig. Maar gaandeweg trekt de mist weg en breekt het zonnetje door. De Rotsformatie van l ‘Herou is een ca 1,5 km lange rotsplaat met stijle wanden, door de Ourthe uitgesneden. De wandeling die wij deden voerde ons eerst langs die stijle rotswanden en vervolgens weer naar beneden naar het waterniveau. Dat was, ondanks enkele klauterpartijen goed te doen, en de afdaling naar het water ging ook wel, hoewel we van de officiële wandelroute waren afgeweken waardoor we veel steiler naar beneden gingen dan strikt noodzakelijk. Alleen uitkijken dat je niet te snel naar beneden ging
of met je voet bleef haken in de bramenstruiken. Maar het laatste deel van de tocht, dat was toch wel even iets anders: Ook nu weer van de officiële route afgeweken, maar nu steil naar boven. Het afdalen ging nog wel, maar het klimmen hier was veel moeilijker, en we gingen van boom tot boom om uiteindelijk, veel later dan gepland, boven uit te komen. Doornat van het zweet.... Van hieruit naar Laroche, waar het inmiddels al ruim na half twee was voordat we aan de lunch zaten. Heerlijk op het buitenterras in het zonnetje.......
Het zal rond drie uur geweest zijn dat we aan onze autotour door de omgeving begonnen, een rondrit van zo’n 95 kilometer langs leengoederen, kastelen en kasteelruïnes. Maar wat mij betreft (en ook wat Annie betreft) hadden we het mooiste deel van de dag al achter de rug: de (survivalachtige) tocht over de rotsen van l ‘Herou.

Ardennen Outdoor 1

2007-10-18T12:16:00.000-07:00

07-10-2007
Vandaag zijn we voor een korte herfstvakantie afgereisd naar Houffalize in de Belgische Ardennen. De weergoden lijken ons gunstig gezind: voor de komende dagen is rustig herfstweer voorspeld met de nodige uren zon. Prachtig, want we willen deze korte vakantie zo veel mogelijk buiten zijn, de natuur in. Daarom zijn we deze eerste dag ook niet al te laat van huis gegaan, zo kunnen we toch nog een mooie wandeling maken, gecombineerd met een geocache (= “schatgraven”, wat dat is heb ik enkele logs terug nog uitgelegd.)
En zo komt het dat we nog geen 3 uur na ons vertrek onder een prachtig najaarszonnetje in een totaal ander landschap lopen, de heuvels rond Houffalize. Het eerste deel van de tocht gaat het heuvelop, eerst langs buitenweggetjes, maar alengs overgaand in smalle wandelpaden, nu weer eens in het bos, dan weer tussen de weilanden door, maar altijd met verassende landschappen. De cache ligt zo’n beetje op het hoogste punt van de route, en is zo gevonden. Daarna gaat het zo’n 100 meter omlaag tot we op gelijke hoogte met (nou ja, 60 cm hoger dan ) de Ourthe zijn. En ook hier fraaie plaatjes met alle herfstkleuren die je je maar kan bedenken. De avond brengen we door in het restaurant van (ons) hotel du Commerce.
Geen aanrader wat ons betreft: in het ene oor romantische sfeermuziek uit het restaurant en in het andere oor de rockmuziek uit de keuken.......

de zeehonden op de aardappelenbult

2007-09-24T14:25:00.000-07:00

23-09-2007

Eindelijk, eindelijk zijn de weergoden ons goed gezind en bezorgen ons nog een zeer fraaie nazomerdag. De voorspellingen liegen er niet om : 20 – 25 graden celcius en windkracht 3 tot 4 ZW. De gemiddelde surfer of zeiler wordt daar niet opgewonden van, maar voor mij, schipper van een kleine motorboot ligt dat toch even anders !

Wekenlang was het te grijs, te koud of waaide het simpelweg te hard om met mijn RIB motorboot op zee te gaan, maar nu belooft het dus een ideale dag te worden.
Al een tijdje loop ik met het plan rond, om zodra zich de gelegenheid voordoet naar de Aardappelenbult ,- een van de zandbanken voor de kust van Schouwen Duivenland-, te varen op zoek naar zeehonden, en vandaar uit verder de zee op, in de hoop bruinvissen en dolfijnen te spotten. En nu is het dan zo ver:route uitzetten in de GPS, de laatste controles aan de boot, benzine tanken en de picknickspulletjes mee, en dan kunnen we,- het is 9.15 uur-, vertrekken.

Na een uurtje rijden arriveren we op de trailerhelling op de Brouwersdam, met afstand de mooiste helling die ik ken: wel 10 tot 15 meter breed, en niet te stijl, waardoor het goed traileren is. Al snel zijn we onderweg naar de aardappelenbult. Het water is vrij kalm, golfhoogte 0,65 – 0,85 m. Maar aangezien de golflengte hier véél langer is dan op bijv. de Oosterschelde of Grevelingen vaart dat een stuk rustiger, zelfs tegen de wind in. Nu blijkt weer eens dat een goede GPS geen overbodige luxe is met alle ondiepten in dit gebied, maar de uitgestippelde route brengt ons feiloos waar we zijn moeten. al vanuit de verte zien we donkere vlekken op de zandplaat: de zeehonden, en rustig naderen we de bank. Zeehonden zijn van nature nieuwsgierig, en ruim voordat we aanleggen zwemmen al een tiental rond de boot. Eenmaal op de plaat lopen we wat langs de waterrand, maar we blijven toch op redelijk grote afstand van de zeehondenkolonie die op de punt van de plaat liggen, we willen ze zo weinig mogelijk verstoren. het is ook niet nodig om erheen te gaan, vlak voor onze voeten op nog geen 5 meter afstand van ons komen ze kijken, zwemmen rond om dan ineens kopje onder te gaan. Je kunt er zelfs heen waden terwijl ze rustig rondzwemmen. Ik tel al gauw een 40 zeehonden, maar het kunnen er ook wel een paar meer zijn geweest.

Na een uurtje genoten te hebben van het gezelschap van de zeehonden besluiten we verder te gaan. Het volgende punt in de route is een scheepswrak dat zichtbaar boven water moet uitsteken, maar op de plaats aangekomen zien we alleen een rij boeien. Ik heb geen ideel om welk wrak het gaat, een eerste verkenning op www. leverde niets op. komt nog wel....

Vandaar uit varen we in westelijke richting langs de aardappelenbult, we zijn dan intussen zo’n 12 kilometer op zee. Stil is het hier, en de dichtstbijzijnde boot is een wit stipje in de verte. Land zien we niet, daar is het ook te heiïg voor. Alle ruimte voor onszelf, Annie en mij. Motor uit, en driften maar. Lekker voorop, samen picknicken op de kussens van het zonnedek. Stil.... Dit is onthaasten. Al gelijk neem ik me voorom volgend jaar terug te komen, te ankeren en lekker te zwemmen. Na deze picknick varen we richting vuurtoren van Ouddorp.

We hebben nu de wind in de rug, en dat vaart heerlijk, Bij de vuurtoren gaan we nog een uurtje het strand op. En vandaaruit terug naar de trailerhelling, waar we nog even een strandtentje aandoen.
Geen dolfijnen gezien helaas. Dat bewaren we voor een volgende keer............

Sabeltandkatten van de Noordzee

2007-09-05T12:39:00.000-07:00

Wat raar ! Soms gebeurt er weinig en heb je niets te melden voor je Blog en dan ineens gebeurt er weer van alles en heb je simpelweg niet de tijd om een fatsoenlijke Log te schrijven, en kijk je zo tegen een achterstand aan…….

Vrijdag 31 augustus: Opening van de tentoonstelling “Sabeltandkatten van de Noordzee” Deze tentoonstelling wordt gehouden in het Rotterdams Natuurhistorisch Museum.
Het is een Project van Klaas Post, Dick Mol, Remie Bakker en René Bleuanus. De tentoonstelling is opgebouwd rond de – met een ouderdom van ca 28.000 jaar- geologische gesproken bijzonder jonge onderkaak van de sabeltandkat Homotherium latidens én een door de kunstenaar Remie Bakker gemaakt levensgroot model van deze sabeltandkat. Ook zijn er vele fossielen van tijdgenoten van Homotherium.

De onderkaak ligt in een kleine glazen vitrine, en nu heb ik eindelijk de gelegenheid om een kaakfragment uit eigen collectie – die ik toeschrijf aan Homotherium crenatidens– naast het origineel te leggen. Het fragment is niet identiek aan de kaak, (veel groter en een ander “facet” op de hoek, typisch crenatidens) maar de gelijkenis is treffend. Helemaal zeker (nou ja, vooruit dan, voor 95 % ) ben ik als ik er ook foto’s van H. crenatidens naast leg, die ik in Lyon heb gemaakt. Ook dit is Homotherium. Nederland (en echt niet alleen Rotterdam !!) gonst : Homotherium , Homotherium, Homotherium

Sail Vlissingen: 400 ste geboortedag de Ruyter

2007-09-05T12:09:00.000-07:00

Vandaag samen met Annie en Ruud naar Sail Vlissingen geweest, dat, in verband met de 400 ste geboortedag van Michiel de Ruyter zeer groots van opzet is. Vele grote driemasters, schoeners, klippers en opleidingsschepen uit vele landen nemen deel. Lang geleden dat Vlissingen zo’n aanblik bood met vele schepen, masten, Ra ’s en wimpels. Aanvankelijk was het niet erg druk, maar na de middag werd het alengs drukker, en rond een uur of 2 kon je over de koppen lopen. Ook het zonnetje liet zich niet onbetuigd: na een aarzelende start werd het toch nog een schitterende dag

Wij gaan aan boord van 2 grote driemasters, en, wat een zee aan ruimte aan dek. Wat ook wel logisch is, want in tegenstelling tot de marineschepen waar ik op gevaren heb is op zeilschepen natuurlijk meer ruimte nodig voor hijsen van zeilen etc.

Het hele tracé van deze sail omvat 4,5 kilometer aan kade, een mooie wandeling. Het tracé eindigt vlak bij de zeedijk, en wij gaan daar een uurtje zitten (of liggen, hè Ruud) en picknicken.
Op onze terugweg richting station varen er enkele grote schepen uit, wat een schitterend gezicht is.

Ons Project

2007-09-05T12:02:00.000-07:00

22 augustus: “Ons project”
Ik heb een tijdje terug als eens geschreven dat ik met nog enkele mensen met een project bezig ben op het gebied van de Paleontologie. Daar was ik nogal vaag over omdat we ons zelf een embargo hadden opgelegd. Maar nu lijkt alles in een stroomversnelling terecht te komen en alles gaat razendsnel. Vanmiddag hebben we (bij mij thuis deze keer ) een bespreking over ons project en wat gisteren onder embargo was moet nu aan de grote klok worden gehangen en zo veel mogellijk ruchtbaarheid krijgen: Wij gaan een boek publiceren.

Titel: “De Sabeltandkat van de Noordzee” Wij, dat zijn Dick Mol, Wilrie van Lochem, Kees van Hooijdonk en Remie Bakker als auteurs, René Bleuanus is de vormgever en Geert Jan Engelmoer is de uitgever. Het boek gaat over de vondst van een onderkaak van de Sabeltandkat Homotherium uit de Noordzee, die op 28.000 YBP is gedateerd, en dát is uniek. Maar behalve deze kaak worden ook alle andere bekende Homotheriumvondsten van Nederland en weide omgeving beschreven.
Het boek is uniek omdat
- voor het eerst een compleet overzicht wordt gegeven van alle in Nederland gevonden
fossielen van deze sabeltandkat die tot op heden bekend zijn;
- het unieke en nooit eerder gepubliceerde foto’s bevat van Nederlandse én buitelandse
fossielen van de sabeltandkat Homotherium;
- het boek een aantal schitterende tekeningen en reconstructies bevat van de hand van de
beeldend kunstenaar Remie Bakker;
- het boek een beschrijving geeft van de belangrijkste vindplaatsen in Nederland en buitenland.

Tijdens het overleg worden afspraken gemaakt met betrekking tot aanleveren van het manuscript bij René, het begeleiden van René bij het plaatsen van de afbeeldingen om alles op tijd bij de uitgever te krijgen.

Ook kijken we nog een maal naar het manuscript, voordat we het naar Jan G. sturen om het op fouten te screenen.

10 augustus: zwerven door Zonneberg

2007-09-05T11:09:00.000-07:00

File....

Al een tijdje geleden met Ruud afgesproken om eens samen te gaan berglopen, en nu is het dan zo ver. Onderweg naar Tilburg (waar ik Ruud oppik) hoor ik al op de autoradia dat bij Best,Eindhoven, Valkenswaard en Maastricht files staan, gezamenlijke lengte ca 23 km.Dat ziet er niet goed uit, en bij Ruud op de kamer in routenet een alternatieve route opgezocht via Kalmthout en Geel. Maar ook hier gaat het Mis, Net na Kalmthout komen we in een file terecht en na een half uurtje ( aan de kop van de file) zien we de reden: We kruisen hier een wielerparkoers, en iedere keer als er renners oversteken wordt het verkeer stilgelegd.
Maar ook na deze kruising zijn we er nog niet van af, want verderop loopt een deel van het parkoers over onze weg ! nou ja! Later loopt het verkeer wat beter, en rond een uur of 7 komen we in Maastricht bij de Zonneberg aan.

Zonneberg.

Het is niet echt een drukke avond, ik schat het aantal berglopers niet hoger dan 20.
In de mergelgrotten lopen we eerst naar de kapel. Nou ja, dat is de bedoeling, want om de een of andere reden mis ik een “afslag, en in plaats van bij de kapel uit te komen komen we nu bij een van de “C”- (of was het “D”-) muren uit, helemaal fout dus. Geeft niets, we hebben een kaartje bij, en door dat te volgen komen we even later toch bij de kapel uit. Nu gaan we nog even om de grote kolom heen, die is interessant vanwege de vele kunstuitingen, aardig voor Ruud. Vandaaruit gaan we, Nu mét kaart, nog even naar de “gevangenis”, een gebied met fraaie landschappen en een gemetselde ruimte met een tralieraampje. Dit is voor mij nog redelijk bekend terrein, hier ben ik de laatste keren steeds geweest. Hier houden we een eerste pauze, eten en drinken wat en bekijken de omgeving. Ook plannen we het vervolg van de tocht: we gaan naar de varkenstal, een gebied met zeer onregelmatige gangen en fraaie landschappen. De tocht erheen (alwéér met kaart, zo goed ken ik de berg nog niet….) gaat vanzelf, en na korte tijd staan we bij de gezochte “varkensstal”.

Onregelmatig stelsel.

De gangen liggen op verschillende hoogte, en op de ene plaats zie je plotseling een meter of 8 boven je hoofd een gang uitkomen, en het volgende moment sta je zelf een voor een “gat” van 5 m diep. Hier klauteren naar hogergelegen gangen en kruipen we door lage smalle tunneltjes bovenin het gangenstelsel. Dit deel is ook voor mij nieuw,- spannend-, maar het gaat goed. Na een half uurtje (of was het 3 kwartier) gaan we verder het stelsel in. Zo nu en dan ontmoeten we een groepje soortgenoten: berglopers zoals wij. We lopen maar wat op gevoel nu, zonder al te veel op de kaart te letten. We willen langs de buitenrand van het stelsel richting uitgang lopen, maar soms waan je je aan de buitenrand, en even later zie je in alle richtingen weer lange gangen. Duidelijk niet aan de buitenrand dus. In de verte zien we een van de “D” muren (waar ik eerder “F” verwachtte), en dat geeft je weer voldoende houwvast om verder te trekken. Even toelichten: “C” ;“D”; “E” enz. muren zijn door de mergelgroeve Enci gemetselde muren op punten waar de gangen aan de rand van de ( 40 m ? diepe) mergelgroeve komen. Je kunt dus van de gangen niet in de groeve komen en, omgekeerd niet vanuit de groeve in de gangen. Door de letters die er op zijn geschilderd kun je je altijd oriënteren. Maar het lopen gaat goed. Het valt me op dat Ruud zich makkelijk oriënteert in dit labyrint, beter nog dan ik bijna. We besluiten nog even langs de oven en de pomp te lopen, en vandaaruit naar de uitgang te gaan. Bijna half twaalf als we weer buiten zijn. We doen een hapje bij Mac, daarna zet ik Ruud af in Tilburg, en tegen een uur of 02.15 ben ik thuis. Schitterende tocht, zeker voor herhaling vatbaar.

08-06-2007 Whalewatch

2007-07-01T11:56:00.000-07:00

Eigenlijk zouden we woensdag al de oceaan op gaan, op zoek naar walvissen en dolfijnen, maar de motor van de boot was stuk. (?!) Daarom is de tocht verzet naar vandaag. We moeten ons aan de jachthaven melden, waar we, samen met nog 3 nederlandse meisjes aan boord gaan van een schitterende RIB motorboot van wel 8 m lang en 225 PK motorvermogen. We varen vanuit Praia da Rocha naar Alvor, waar we nog enkele Britse tatoes (nou ja, het is toch ook zo..) op moeten halen, en daarna gaat het met hoge snelheid de oceaan op, 55, 7 km/h volgens mijn GPS. En dat op een winderige dag met golven van 1 a 1,5 en misschien nog wel hoger. De boot gaat heerlijk over de golven en maakt geregeld flinke klappen. Niet ver uit de kust zien we de eerste dolfijnen, niet de tuimelaars die op boten afkomen, maar een grotere soort die op iets grotere afstand blijft (plm 50.m ). Deze soort maakt ook geen hoge sprongen uit het water, maar glijdt boven water, waarbij rug en rugvin goed te zien zijn.

Regelmatig komen ze boven water, nu weer hier dan weer daar en het is een mooi schouwspel om te zien. Ook andere whalewatchboten en zeiljachten zijn in de buurt om het schouwspel gade te slaan. Na een tijdje besluit de schipper op zoek te gaan naar andere groepen "levendigere " dolfijnen zoals hij dat noemt. En opnieuw met hoge snelheid door de golven en van tijd tot tijd passeren we boeien, wellicht uitgezet om de lokaties aan te geven. Ik schat dat we zo'n 40 a 50 km de oceaan opgaan, maar hoe we ook varen, walvissen krijgen we niet meer te zien. Geeft ook niet, de dolfijnen die we gezien hebben waren zeker de moeite dubbel en dwars waard. En dan het varen: dat alleen al is een avontuur. Kicken !

**kort na onze thuiskomst in Rucphen vind ik een boekje in de bibliotheek over whalewatch in de Noordzee, en het blijkt dat er zeker goede kansen zijn op ontmoetingen met dolfijnen. Bruinvissen zijn zeer algemeen in de Noordzee en Oosterschelde ( dat weet ik, in de Oosterschelde heb ik vorig jaar enkele fourangerende bruinvissen wel 3 kwartier driftend gevolgd) Maar er zijn ook goede kansen om witsnuitdolfijnen een tiental km uit de Noordzeekust te treffen. Dit is dan weer een soort die met boten meezwemt. Het wordt leuk op zee......

07-06-2007 "End of the world"

2007-07-01T10:57:00.000-07:00

Vandaag hebben we een autotootje gehuurd om eens wat verder te komen dan loopafstand. Een bekende toeristische attractie aan de Algarve is Cabo st Vincente, de meest zuidwestelijk gelegen punt van het vaste land van Europa, een woest en verlaten gebied, dat door de Portugezen "het einde van de wereld" wordt genoemd. In de middeleeuwen dachten reizigers dat hier de wereld ophield, rotsen van 70 tot 80 m hoog, loodrecht uit oceaan opreizend, met een woeste oceaanbranding in de diepte. Op deze punt staan een vuurtoren en een fort gebouwd en een oud klooster. Er staat een hele straat met souvenirkraampjes, waar dikke truien het meest verkochte artikel zijn.

Op deze plaats moet ook een cache verborgen liggen, die - heel toepasselijk- "the end of the World" heet. De cache is, dankzij de nauwkeurige coördinaten, snel gevonden onder een rotsrichel, minder dan 1 meter van de door de GPS aangegeven plaats. Maar hoe haal je de cache te voorschijn, en hoe kun je ongemerkt loggen tussen al de toeristen die rond deze plaats rondwandelen ?? Simpel door te doen of je plantjes fotografeert. Dan kun je de cache te voorschijn halen en meenemen naar een rustig plekje om je log te schrijven. Op deze plaats heb ik mijn eigen travelbug achtergelaten om vanaf hier zijn reis over de wereld te beginnen. Een mmoiere plaats kan ik me haast niet voorstellen: het uiterste puntje van Europa op een plaats waar de Iberische Lynx in het wild voorkomt. En daarna "al fotograferend" de cache weer terug gelegd.

Lagos

Vanuit Cabo st Vincente rijden we door naar de oudevestingstad en badplaats Lagos, waar we in een gezellig restaurantje lunchen. Na een kort bezoek aan Lagos rijden we door naar de Ponta Pieda, even ten zuiden van Lagos. Dit is een heel schilderachtige kuststrook waar rotsformaties en rotsbogen verspreid in zee liggen. We besluiten de middag met een bezoek aan Lagos Zoo, die in tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden niet in Lagos, maar een kilometer of 30 daar vandaan ligt. Hier moeten volgens de folders ook Lynxen zijn....Er is inderdaad ook één Lynx, maar die ligt zover achter in zijn hok te slapen, dat hij nauwelijks zichtbaar is. Gelukkig ontdekt Annie, dat je door het struikgewas aan de achterzijde van deze kooi kunt komen. Zo heb ik toch nog foto's van deze (slapende) lynx kunnen nemen.

Outdoor Day

2007-06-28T12:06:00.000-07:00

03-06-07

Op zo'n 250 m van ons appartement ligt een cache verborgen in Fortaleza St Catarina , en Annie en ik willen deze vanochtend gaan zoeken, lekker vroeg als er nog niet te veel toeristen op het fort zijn. Onze GPS leidt ons al snel naar de meest zuidelijke toren van het fort, en daar aangekomen gaan we gelijk naar de cache zoeken. Alle daarvoor in aanmerking komende plaatsen, zoals nissen, kieren, tussen de struiken etc in een straal van 10 meter rond de opgegeven lokatie afgezocht, maar zonder resultaat. De opgegeven lokatie ligt bij een van de buitenmuren van het fort. Een meter van de binnenzijde van de muur, en je staat op de toren, maar één meter aan de buitenzijde van de muur sta je op het strand, en aangezien het fort op een rots is gebouwd ligt dat zo'n 30 meter lager. Dus eerst boven nog maar eens goed zoeken. Nog maar eens alle nissen af, nog eens naar een andere toren nog eens op de binnenplaats gezocht: niets. Uiteindelijk terug naar de toren die als lokatie is aangewezen. Daar vind ik uiteindelijk, op mijn knieen zittend, de cache, die alleen zichtbaar is als je van beneden naar boven kijkt. Eenmaal gevonden heb ik snel foto's gemaakt en gelogd.

Vanmiddag ook een heerlijke strandwandeling langs de rotsachtige kust gemaakt richting Rainha. Her en der liggen rotspartijen op het strand, en sommige reiken zelfs tot in het water. Alleen bij laagtij kun je er langs. Kennelijk heb ik het tij niet goed ingeschat, want soms moeten we on door grotten heenwurmen om verder te komen. Op een gegeven moment kunnen we niet verder en moeten we wachten tot het water wat is gezakt. Niet erg trouwens, bij een temperatuur van 34 graden C aan het strand, desgewenst schaduw van de rotsen. Soms moeten we bovenlangs, 100 traptreden omhoog en 300 meter verder weer 100 treden omlaag. We hebben genoten van de mooie vergezichten en strandjes, heerlijk geluncht in een strandtentje en tegen het eind van de middag overet strand weer terug, lekker met de voetjes door het frisse water !

01-06-07 Vakantie Algarve

2007-06-26T11:30:00.000-07:00

Vandaag vertrekken we vanaf vliegveld Eindhoven naar de Algarve Portugal. We zijn wel wat verbaasd over de strenge veiligheidscontroles, maar malen er verder niet om, het is uiteindelijk ook in ons eigen belang. Devlucht verloopt voorspoedig en rond half 10 's avonds landen we in Faro. Met de afhandeling van de bagage en de taxirit naar ons appartement in praia da rocha zijn ook enkele uren gemoeid, zodat we uiteindelijk pas om 12.30 uur in het appartement aankomen. We hebben niet de hele vakantie volgepland, maar de volgende dingen zouden we toch wel willen doen/zien:
- enkele mooie strandwandelingen
- Cabo st Vincente ("einde van de wereld") bezoeken
- Whale watching.
Verder willen we wat gerechten uit de nationale keuken uitproberen

In de aanloop naar de vakantie heb ik nog enkele caches aan de Algarve geprint. Mogelijk hebben we daar tijd voor, of kunnen we het combineren met onze wandeltochten. Het zou wel leuk zijn om mijn eigen Travel Bug The Lynx achter te laten in een cache in Portugal om hem daar aan zijn reis over de wereld te laten beginnen.

the Lynx (travel bug)

2007-06-25T12:51:00.000-07:00

29-05-2007.
Vandaag heb ik per post mijn travel bug ontvangen, welke ik eerder via ebay had gekocht. Ik zal eerst kort uit proberen te leggen wat een travelbug is en hoe die er uitziet. Travel (reizen) bug (kleinood/ding) dus een kleinnood dat reist. Het is een onderdeel van het wereldwijde spel geocaching, een moderne vorm van "schatgraven" . Over de hele wereld liggen schatten begraven, die alleen bekend zijn bij de deelnemers van het spel: zij verkrijgen de coördinaten waar een schat begraven ligt via internet, en kunnen op die coördinaten de schat zoeken. Dat kan middels zeer gedetailleerde stafkaarten, maar het handigste is toch wel een GPS. In GPS kun je namelijk de coördinaten invoeren, en de GPS leidt je vervolgens naar de juiste plek. Zo'n schat kan van alles zijn: een simpel logboekje waarin je je bezoek logt. En geologisch monument, waar je jezelf bij fotografeert en vervolgens logt in het logboekje. ( dat is dan een educatieve cache) Het kan een munitiekist zijn of een tupperwaredoos met kleine spulletjes: de zg. schat. Bij deze caches (want zo heten de schatten) mag de vinder iets uit het doosje halen, maar moet er ook weer iets in doen. Een travelbug is ook zo'n schat. Het is een zg "dog tag"een metalen kettinkje met 2 metalen plaatjes eraan 1 voor de eigenaar (om als kopie achter te houden) en 1 om in de cache te doen als schat. Maar dit is een speciale schat want de eigenaar geeft hem een opdracht mee, die door de deelnemers van het spel zo goed mogelijk uitgevoerd moet worden. De vinder mag hem dus niet houden, maar moet hem doorgeven naar de volgende cache. En nu heb ik dus mijn eigen travelbug: the Lynx, opgedragen aan deze schitterende slanke kat. Doel van deze travelbug is de wereld rond reizen naar plaatsen waar Lynxen leven, in de wilde natuur (Europa, Azië en Noord Amerika) of in dierentuinen.

Maar vooral ook om bij de vinders van deze travelbug aandacht te vragen voor de Lynx en zo mogelijk bij te dragen aan de bescherming van zijn habitat. Volgende week ga ik op vakantie naar Portugal, en het is mijn bedoeling om hem daar te droppen in een cache aan de Algarve, Liefst bij Cabo st Vincente, de meest Zuidwestelijke punt van Europa. Een heel toepasselijke plaats, omdat in die streek de met uitsterven bedreigde Iberische Lynx leeft. Ik hoop dan dat een vinder hem meeneemt naar een volgende cache and so on... Door het nummer van de travelbug bij de beheerders van de geocache website te melden wordt een webpage aangemaakt, waarop alle logs van deze bug worden genoteerd. Zo kan ik de reis van mijn Lynx volgen.

28-04-07 Weekendje Zuid Limburg

2007-05-10T14:15:00.000-07:00

Zuid limburg: Cachen en dwalen

Dit weekend brengen Annie en ik door in Zuid Limburg, lekker wandelen en (geo)cachen, vrienden ontmoeten ( zie ook mijn log van gisteren). Wat is Geocachen: wereldwijd liggen miljoenen "schatten" begraven, vaak simpele dingen, een munitiekistje met wat prularia, of , als je geluk hebt een travelbug of geocoin, kleine objecten die van cache naar cache moeten zwerven in binnen of buitenland. Op www vindt je de coördinaten van de cache, die je met GPS moet zoeken. Met de coördinaten wordt je naar een bepaalde plaats geleid, waar je de nieuwe coördinaten opkrijgt, meest in de vorm van rebus of puzzle
Vandaag, zaterdag hebben we een flinke wandeling gepland: een geocache van uiteindelijk een kilometer of 14 over de Sint Pietersberg. Deze voert ons via Fort Sint Pieter verder over de westelijke kant van de Sint Pietersberg, voor ons de eerste keer dat we aan deze zijde wandelen: een mooie tocht. Het is zonnig weer, we hebben Picnicspulletjes bij en de natuur is prachtig, Meidoorn en kastanje in volle bloei en een wijds uitzicht over het Jekerdal.

De aanwijzingen van Sjors & Co & Bo zijn duidelijk, waardoor de Cache goed te vinden is, al hadden we soms het gevoel van een deja vu, alsof je het een half uurtje eerder ook al gezien hebt : ) Door de kompasroos al te klakkeloos te volgen hebben we zeker 2 hekjes te veel betreden en daardoor enkele kilometers om gelopen. De cache voert ons uiteindelijk via de Observant naar de duivelsgrot, een plaats die ik al eens eerder gezocht, maar nooit gevonden heb . Om 15.30 gelogd. Heel veel wandelaars, daardoor lastig om ongezien te loggen. in: 12 provincieën VGC geocoin 2006. ( die moet dus alle Nederlandse provincies bezoeken) uit: travelbug "Amy's bug" genoemd naar een klein Amerikaans meisje, en die al vele landen is gepasseerd .

Zonnebergtocht

2007-05-06T13:54:00.000-07:00

27 april 2007 Zonnebergtocht.
Dit weekend brengen Annie en ik in het heerlijke Zuid Limburg door: lekker wandelen (Geocache), lekker eten, Maastricht in , en ik........ even mergel snuiven in de Zonneberg.
Maar nu anders . Iedere vrijdagavond is er een berglopersavond in de Zonneberg en vergunninghouders krijgen dan een sleutel en mogen de grotten in. Om vergunninghouder te worden moet je een proeve van bekwaamheid hebben afgelegd in de Zonneberg: aantonen dat je je feiloos kunt oriënteren in deze mergelgrot. Nu ben ik vergunninghouder. Maar ik ben nog nooit alleen de hele grot doorgeweest, meestal met mijn eigen clubje, Rob, Lowie en Filippe. Maar een proeve van bekwaamheid ??? Het was Wim van Schaik, die me op de hoofdroutes wees: Alphaweg, Bloemenweg, Van Houten, de kapel enz enz. en na enkele keren begin je verband te zien tussen de vele plaatsen. Of: de grote kolommen omlopen en alle “kunstwerken daarin in je opnemen. Of de A muren, de B muren enz.leren kennen. Zo ga je afbeeldingen met lokaties correleren. Dus geen proeve van bekwaamheid, maar toch ook weer niet onbekend. Anders dus. Nu ga ik alleen. om te leren. Met mijn walkman op en de kaart in mijn hand ga ik door de groeve. Niet alles gelijk, Zomaar een hoekje waar ik eerder was met Rob, Lowie en Filippe. De kapel, de grote kolom met de vele kunstwerken bij de kapel, daarna naar de gevangenis ( ik weet niet of het zo heet, maar er is een gemetseld hok met een tralieraam) met een mooi mergellandschap van tunnel en diverse werkfronten. Daarna naar de alphaweg en daarna naar de bloemenweg. Verschillende keren kom ik een groepje berglopers tegen waar ik dan een praatje mee maak. Ook Rob is van de partij. Vraagt af en toe hoe het gaat (hij is ook niet gewend dat ik er in mijn eentje op uit trek) Maar dit gaat goed. In mij eigen tempo. Stoppen als je iets wil zien. Teruglopen als het moet. Dan kan ik de gangen en de tekeningen goed in me opnemen. Het is al tegen half elf als ik naar de uitgang loop.
Dit was een geslaagde berglopersavond.

groet, kees van Hooijdonk

WPZ bijeenkomst Grobbendonk

2007-04-15T12:48:00.000-07:00

14 april 2007. WPZ bijeenkomst in Grobbendonk, België.
Vandaag, voor het eerst in het 25jarig bestaan van de Werkgroep Pleistocene Zoogdieren (WPZ) wordt de bijeenkomst in België gehouden, een logisch gevolg van het toenemend aantal Belgische leden. De bijeenkomst wordt gehouden in het gemeenschapshuis De Volle Vaart, waar voor de gelegenheid door de Belgische leden een bijzonder fraaie tentoonstelling is ingericht in een tiental vitrines met fossielen van Pleistocene zoogdieren. Met name de vitrines met mammoet en carnivoren zijn zeer indrukwekkend.

Vooral de vitrines met carnivoren en mammoet zijn zeer indrukwekkend.

WPZ bijeenkomsten worden meestal omlijst door een aantal lezingen, en ook vandaag stonden vier lezingen op het programma.
De eerste lezing wordt door de Belgische zoogdierpaleontologe Mietje Germonpré gepresenteerd en gaat over de roofdieren in België gedurende het Pleistoceen.
Zij onderscheidt daarbij een tweetal locaties: de rivierafzettingen in Vlaanderen en de grotten in de Ardennen. Daar zijn onder andere fossielen van wolven, poolvossen, veelvraten, lynxen, grottenberen en bruine beren gevonden, veruit het merendeel uit het laat Pleistoceen 40.000- 20.000 jaar bp. In haar presentatie tracht zij door middel van DNA correlaties te leggen naar andere regio’s in Midden Europa en Azië.

Op de linkerfoto beantwoord Mietje Germonpré een vraag van de voorzitter van
de WPZ. Op de rechterfoto beantwoord Caroline Ryssart een vraag uit de zaal

De tweede lezing op het programma wordt gepresenteerd door Dick Mol en gaat over het veronderstelde ontstaan van de mammoet in Afrika, waar in Langebaanweg de oudste resten van de mammoet (M. planifrons) zijn gevonden, in een site, waarin merkwaardig genoeg in dezelfde lagen óók fossielen van marine zoogdieren zijn gevonden. Aan de hand van de gevonden fossielen volgt Dick het (verspreidings)spoor van deze soort via het dal van de Arno ( Italië), de Auvergne (met name Chilhac) naar uiteindelijk onze eigen Oosterschelde, waar de laatst bekende vertegenwoordigers van het geslacht hebben geleefd (M. meridionalis)
Een zeer boeiende lezing, verlucht met schitterende ( professionele) plaatjes.
Na de middag worden er een tweetal lezingen gehouden over de oudst bekende sites en Neanderthaler onderzoek in de lage landen ( maar wel met nadruk op België)
In de pauzes is er weer volop gelegenheid om ervaringen uit te wisselen, elkaars fossielen te bewonderen en je spulletjes te laten determineren. Dick, Remie, Wilrie en ik bespreken opzet en voortgang van een paleontologisch project. Er zit schot in, volop goede ideeën en een goede stemming. Spoedig meer hierover.

In de pauzes is er een gezellige ambiance, waarbij volop gelegenheid is ervaringen uit te wisselen of fossielen te laten determineren

Lezing "Cave Art" Dale Guthrie

2007-04-15T12:24:00.000-07:00

Vrijdag 23 maart 2007
Lezing van de paleobioloog. Dale Guthrie
Deze vrijdagavond is een combinatie van een zakendiner in restaurant de Splinter in Leiden waar ik met enkele kennisen een paleontlogisch project bespreek en een lezing van Dale Guthrie over Cave Art.
Het paleontologisch project is nog heel pril, goede ideeën en plannen maar er valt op dit moment weinig over te zeggen. Later meer daarover.

De lezing van Dale Guthrie wordt gehouden in een van de universiteitsgebouwen in Leiden, en gaat over de grottenkunst in de periode 35.000 – 10.000 jaar bp. De lezing wordt door veel WPZ leden en veel studenten archeologie en antropologie bijgewoond.
Dale onderzocht duizenden grottekeningen in de hele wereld. De heersende opvatting is, dat grottenkunst vaak een rituele uiting is aangebracht door sjamanen van een stam. Dale zelf is van mening, dat grottenkunst eerder gezien moet worden als een soort grafittie, aangebracht door teeners, zoals dat heden ten dage ook het geval is. Door de afmetingen van de vele geschilderde handen te meten, en te vergelijken met die van de hedendaagse mens, kon hij vaststellen dat ze aangebracht zijn door mannen en vrouwen van alle leeftijden, maar verreweg de meesten zijn van jonge mannen. De vele jachttafrelen waar bisons, paarden, en herten werden afgebeeld, doorboord met speren en bloedend uit vele wonden moeten volgens Dale gezien worden als uitingen van machogedrag. De felrode ferrari van nu, de hype rond voetbal.
Datzelfde geld voor de vele vrouwen die naakt werden afgebeeld met opvallend grote borsten en heupen. Zo zagen die er uit in de (wilde) fantasie van de jonge mannen. Kort voor en na de lezing bijgepraat met enkele WPZ ers.

Het is gezellig druk in de authenthieke gehoorszaal in de faculteit de rechten, waar behalve veel studenten archeologie ook verschillende leden van de Werkgroep Pleistocene zoogdieren aanwezig zijn.

Van de inleider Wil Roebroeks horen we dat in deze zaal Einstein voordrachten gehouden heeft.

Steentijddag, Leiden

2007-02-04T11:26:00.001-08:00

Ieder jaar opnieuw wordt in februari een steentijddag georganiseerd door het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden. Tijdens de steentijddag worden een aantal lezingen gegeven, terwijl er ook gelegenheid is tot het laten toetsen van vondsten door archeologen. Verder is er op de steentijddag natuurlijk volop de gelegenheid tot het uitwisselen van ervaringen met andere geïnteresseerden en zijn er boekenstands ingericht, waar boeken over de steentijd en aanverwante zaken te koop worden aangeboden.

Nu ben ik geen vaste bezoeker van de steentijddag maar deze keer sprak het programma me erg aan.

Het programma zag er als volgt uit:

10.30-11.00 Ontvangst, inschrijving en koffie

11.00-11.30 A. Verpoorte: Energieke Neanderthalers: waarom Neanderthalers zich anders gedragen

11.30-12.00 Dick Schlüter: Neanderthalervondsten boven de grote rivieren

12.00-12.30 Pieter Dijkstra en Martijn Bink: Vier laat-paleolithische concentraties in Tongeren

12.30-14.00 LUNCH Tevens is het mogelijk publicaties te kopen en te verkopen en elkaar vondsten te tonen.

14.00-14.30 Bart Vanmontfort: Michelsberg en mesolithicum in België

14.30-15.00 Leendert Louwe Kooijmans: Schipluiden: een synthese 1

5.00-15.30 THEEPAUZE

15.30-1600 Jan Albert Bakker: Het onderzoek van hunebed D26

16.00-16.30 Karsten Wentink: Neolithische bijldeposities in Noord-Nederland

16.30-17.30 BORREL

Met name de lezingen over de Neanderthalers vond ik erg boeiend, omdat ik daar momenteel best wel mee bezig ben, en voor de gelegenheid had ik dan ook een bewerkte steen bij om door een van de archeologen te laten vaststellen of het wel of geen artefact is. En helaas is geconcludeerd dat de vlakjes waarvan ik dacht dat het bewerkingen waren een natuurlijke oorzaak hadden. Geen werktuig dus. Als leek kijk ik er toch wat anders tegen aan: De vlakjes zijn duidelijk verschillend van karakter: De meeste breukvlakken zijn totaal willekeurig over de steen verspreid, met zeer onregelmatig breukvlak. maar aan één zijde van de vuursteen zijn een aantal vlakjes met regelmatig patroon en naast elkaar geordend. Het wil er bij mij niet echt in dat dit dezelfde soor breukvlakken zijn als de andere. (Dat kun je simpelweg zien.) Bovendien vormen nu juist deze vlakjes een soort scherpe rand, hoewel die door gebruik bot is geworden. Verder ligt deze steen perfect in de hand, met snijvlak in de goede richting. Allemaal toeval ??
In de pauzes heb ik bij kunnen praten met bekenden, en heb ik hun vondsten kunnen bekijken. Ook heb ik vandaag voor het eerst de webmaster van Neanderthalers ontmoet, die van dezelfde webring PaleoNed lid is als ik.

Caves & Ice Ages

2007-01-26T12:25:00.000-08:00

Eindelijk mijn eigen Domein (naam): http://www.ijstijd.net , want hoewel ik al jaren een homepage had bij Yahoo, was ik toch niet helemaal tevreden: weinig geheugenruimte en veel (vervelende) reclame. Dat is het gevolg van free hosting. Nu ben ik sinds een tijdje met mijn website aangesloten bij de webring PaleoNed, waaraan een groep websites deelneemt die te maken hebben met paleontologie, archeologie, evolutie en aanverwante onderwerpen. Ik hoop daarmee natuurlijk meer bezoekers voor mijn website te krijgen, maar tevens de bezoekers meer kwaliteit te bieden en toegang tot zéér veel interessante links. En dus ook géén vervelende reclames meer.

Het betekent overigens wel, dat ik al mijn pages moet aanpassen en opnieuw moet uploaden. Maar het begin is er, en ziet er niet slecht uit. Wordt vervolgd.....

Dwalen door Caestert

2007-01-14T12:28:00.000-08:00

29-12-2006 Dwalen door Caestert

Voor het eerst in jaren weer eens vrij tussen kerst en oud en nieuw. Zomaar lekker uitslapen, wat klussen, of zoals vandaag, een dagje zwerven in het duistere labyrint dat gevormd wordt door de mergelgrotten van de St. Pietersberg.

Ik heb om een uur of 3 afgesproken met Rob, en samen gaan we eerst naar het gangenstelsel Caestert, een buitengewoon sfeervol labyrint met hoge gangen en zeer gedifferentieerde landschappen. We lopen de route, in tegenstelling tot andere keren “rechtsom”, en onze eerste halte is bij de muren en de grensscheiding met het zuidelijke stelsel. Dan vervolgen we onzen tocht naar de laat middeleeuwse tekeningen van de koning en de narren en de religieuze tekeningen iets verderop. Hier nemen we uitgebreid de tijd om de tekeningen te fotograferen, waarbij Rob voor de hoogste religieuze tekeningen (zo’n 12 m hoog boven de grond !) de zoomlens van zijn nieuwe camera kan testen. Hierna steken we het gangenstelsel over in zuidelijke richting om vervolgens via het oudste deel van het stelsel weer terug te gaan naar de uitgang. Het loopt inmiddels al tegen zessen als we buiten komen, en we rijden vandaaruit naar Maastricht, waar we een hapje eten in een zowel culinair als budgetair prima restaurantje.

‘s Avonds hebben we een tocht gepland door het gangenstelsel “Zonneberg”, met Lewie en Philippe. Het is een uur of negen eer we in de Zonneberg zijn, en Lewie en Philippe zijn wat later omdat ze de hele dag aan het verbouwen zijn geweest. We nestelen ons in enkele sfeer-volle, doodlopende gangen, waar we wat eten en drinken. Vervolgens gaan Rob en ik het stelsel door, Lewie en Philippe hebben even geen puf en blijven liever even zitten. We komen bij de “varkensstal, bloemenweg, de verschillende afsluitingsmuren enz. Hier en daar komen we groepjes berglopers tegen, waar we dan even een praatje mee maken. Na een uurtje zijn we weer bij Lewie en Philippe, waar we nog gezellig mee babbelen. Als het gesprek op de verbindingen tussen het noordelijk stelsel en Zonneberg komt, en als het padvindersgat ter sprake komt (dat eigenlijk geen gat is maar een smalle gang van ca 40 (?) meter), dan vertel ik dat ik daar nog nooit geweest ben. Gezamelijk gaan we daarheen, zodat ik daar voor het eerst een kijkje kan nemen.

Het is al na twaalf uur als we de Zonneberg verlaten om nog een biertje te gaan drinken in Canne. Daarna Rob thuis afgezet en dan naar Rucphen, waar ik om een uur of 3 s’nachts aankom.

Startblog

2007-01-13T08:25:00.001-08:00

Mijn eerste Blog
Hoe open je een Blog? Wat is je eerste bericht? Gewoon datgene wat je op die dag hebt meegemaakt! Dat is het meest voor de hand liggende. Maar als je juist die dag weinig te melden hebt, of als datgene dat je wil melden heel sterk te maken heeft met iets dat zich in het verleden heeft afgespeeld, dan is het wel van belang daar iets van vast te leggen. Anders wordt het verhaal nooit compleet. Je gaat toch ook niet ná de pauze naar een film ?

Zo'n 10 jaar geleden speelden enkele belangrijke zaken, die, even zoveel jaar later bezien, van heel grote invloed zijn geweest op mijn ontwikkeling en de dingen waar ik mee bezig ben.
1e Omstreeks 1997 begin ik tijdens de fossielenexcursies vanuit de Encigroeve in Maastricht stukjes van de mergelgrotten te onderzoeken (Slavante en Zonneberg), zover je die mergelgrotten vanuit de groeve kon betreden. Dat zijn mijn eerste schreden als bergloper: het zwerven door het ondergrondse labyrint dat ontstaan is als gevolg van het winnen van kalksteenblokken die voor bouwwerkzaamheden gebruikt worden.

2e De ontdekking van het hielbeen van de sabeltandkat Homotherium in mijn collecties in 1998. Dit bot was (lang leve mijn nauwkeurige registraties) volgens mijn aantekeningen gevonden op 18 juli 1996. En daar begint dan de eerste Blog met een dagboek notitie van die 18 e juli. Deze dingen vind je ook terug in mijn Homepage : http://www.ijstijd.net/
__________________________________________________________________________

18 juli 1996 Homotherium
Dagboeknotitie:
“Yerseke, diverse botten, geweiframent rendier, bewerkt gewei.”
Een simpele, wat vage regel, maar tussen die diverse botten bevond zich een kort, massief hielbeen, zwaar gefossiliseerd. Toen nog niet herkend en abusievelijk gedetermineerd als beer. Kennelijk niet de moeite waard om het afzonderlijk te benoemen. Tijdens een bezoek van Klaas Post en Dick Mol in april 1998 ontdekte Klaas het bijzondere aan dit hielbeen en nam het mee ter determinatie. Het bleek een hielbeen van Homotherium te zijn, een buitengewoon zeldzame Vroeg Pleistocene sabeltandkat. Vanaf dat moment ben ik me gaan verdiepen in katten, in het bijzonder sabeltandkatten. Gaandeweg kom je er dan achter, dat in het Franse Senèze 2 complete skeletten van sabeltandkatten zijn gevonden: Homotherium en Megantereon. Een nieuwe interesse en een verdieping van mijn hobby zijn geboren en zullen nog jaren als een rode draad door mijn leven lopen…….
Zeker als in 1999 meer Plio- Pleistocene “kattenfossielen “ worden gevonden.
___________________________________________________________________________

24 juni 2002 Bezoek Senèze
Sinds ik een aantal jaren geleden een hielbeen van de sabeltandkat Homotherium heb gevonden ben ik helemaal in de ban van katten in het algemeen, en sabeltandkatten in het bijzonder. Nu zijn botten van sabeltandkatten bijzonder schaars, en als er dan al iets van gevonden wordt, is het meestal nog fragmentair ook.

Nu is in de Franse plaats, zeg maar gehucht Senèze, een zeer rijke Plio Pleistocene fauna gevonden, met tienduizenden fossielen van zoogdieren, waaronder veel complete skeletten. Daar zijn ook 2 skeletten van sabeltandkatten gevonden, een van de scimitar kat Homotherium en een van de dirktoothed kat Megantereon.

Dat we onze vakantie dit jaar juist in deze omgeving doorbrengen is dan ook niet toevallig, maar heeft alles te maken met de te maken met de paleontologische vondsten die daar al meer dan 100 jaar worden gedaan.

Bij aankomst in Senèze valt aan de omgeving en het dorp weinig van de beroemde paleontologische sites te zien, en het heeft niet zoveel zin om in wilde weg in bossen en struiken te gaan zoeken. Ik klop bij de eerste de beste deur aan om informatie. “Philis” staat op een vervaagd naamplaatje, zonder tot me door te dringen. Na wat gestommel wordt de deur door een wat oudere man geopend, en ik vraag hem zonder omwegen waar de skeletten van de sabeltandkatten zijn gevonden. Hij vraagt of ik een “chasseur “ben, Frans voor fossielenverzamelaar, want particuliere opgravingen zijn niet toegestaan in dat gebied. Daarop leg ik hem uit, dat ik verzamelaar ben en heel veel Vroeg Pleistocene fossielen heb uit een met Senèze vergelijkbare fauna. Vandaar mijn interesse. Hij vertelt dat zijn grootvader Pierre Philis was (Natuurlijk!), de ontdekker van de beroemde fauna en de sabeltandkatten, M. meridionalis, verschillende herten, paarden, runderen en carnivoren. “Het unieke van de site”zegt hij is niet alleen dat er heel veel fossielen worden gevonden. Maar vaak ook complete skeletten”. Volgens hem zijn er op dit moment opgravingen bezig. Hij haalt fotoalbums en plakboeken over de ontdekkingen van zijn opa, vele foto’s van de site, gemonteerde sabeltandkatten, slagtanden , Prof.Christian Guth en gezelschap en verschillende krantenknipsels. Ik zou de plakboeken maar wat graag kopiëren, maar ik merk wel dat hij deze kostbare documenten niet graag uit handen geeft,. En geen kopieerapparaat in de buurt natuurlijk. (dorpje met 40 inwoners of zo) . Op mijn vraag waar de fossielen zijn gevonden wijst hij met een vaag gebaar naar een heuvel. Nogmaals benadrukt hij dat graven daar verboden is.

Als ik ’s avonds op de camping nog wat stukken nalees kom ik de naam Philis al snel tegen: ontdekker van de beroemde fauna van Senèze, door wetenschapper geïnstrueerd in het sonderen naar- en bergen van fossielen. Hij was niet alleen in Senèze actief, maar in heel de regio. Met name ook in Chilhac, waar een eveneens zeer rijke fauna (iets ouder) is gevonden. De naam van meerdere diersoorten is aan zijn naam ontleend.

In de loop van de daarop volgende jaren ontdek ik bij de bestudering van mijn collecties meer botten van katachtigen. Voor determinatie van enkele daarvan roep ik de hulp in van Claude Guérin, professor aan de universiteit van Lyon, waar een compleet skelet Homotherium wordt bewaard. Een metacarpale wordt zeker als Homotherium gedetermineerd. Intussen groeit mijn nieuwsgierigheid naar die sabeltandkat Homotherium in de universiteit van Lyon. Als Charly Schouwenburg eind 2003 mailt, dat hij plannen heeft om voor onderzoek naar Lyon te gaan, en of ik geen interesse heb om mee te gaan, hoef ik daar niet lang over na te denken, en het duurt niet lang, of we vertrekken in februari 2004 naar Lyon.
__________________________________________________________________________
Leerzame studiereis naar Lyon
Afgelopen week hebben 2 leden van de Werkgroep Pleistocene Zoogdieren, Charlie Schouwenburg en Kees van Hooijdonk een zeer leerzame studiereis ondernomen naar Lyon, met als doel onderzoek naar de carnivoren. Daarbij werden de Universiteit Claude Bernard en

het depot van het Musee Histoire Naturelle 2 keer aangedaan. Ook werd een bezoek afgelegd aan de Franse paleontoloog Alain Argant, die zich in Chateau bezig houdt met onderzoek naar fossiele beren en katten.

Lyon

Nadat we vorig najaar reeds begonnen waren met de voorbereidingen voor de reis en het maken en op elkaar afstemmen van de afspraken konden we op zondag 8 februari eindelijk op weg naar Lyon. Zware sneeuwbuien in de Belgische Ardennen zorgden even voor het nodige oponthoud, maar eenmaal in Frankrijk verliep de reis voorspoedig. Samen met de voorsteden telt Lyon zo’n 1,5 miljoen inwoners. De binnenstad is niet alleen mooi, maar ook gezellig met zijn vele winkeltjes en restaurants. Het openbaar vervoer is goed georganiseerd met bus, tram en metro. De wachttijd bedraagt nergens meer dan 5 minuten, en dat is maar goed ook, want onze bestemmingen lagen in verschillende uithoeken van de stad.

UCBL

Maandag 9 januari werden we door Claude Guérin ontvangen op de Universteit Claude Bernard Lyon I. Deze universiteit herbergt een zeer grote collectie fossielen, onder andere van zoogdieren. Hier bevindt zich ook het complete skelet van de Homotherium van Senèze. Wij werden in de gelegenheid gesteld tot het bekijken , meten, tekenen en fotograferen van de hele collectie, maar vooral de Homotherium heeft deze eerste dag onze aandacht. Een nog niet eerder gedetermineerde fossiele metacarpale uit de collectie van Hooijdonk, die voor vergelijking is meegebracht naar Lyon blijkt na vergelijking overeen te komen met de MC I I I van de Homotherium crenatidens. Daarnaast heeft nog een andere sabeltandkat onze bijzondere aandacht: de Dinofelis

Depot MHN
Dinsdag staat het depot van het Musée Histoire Naturelle te Lyon op het programma, waar we worden ontvangen door Michel Philippe. Het pas gerenoveerde en gemoderniseerde depot heeft grote vergelijkingscollecties skeletten van recente zoogdieren. Daarnaast heeft het depot grote hoeveelheden fossiele zoogdieren welke categorisch per opgraving zijn opgeborgen in rolbare stellingkasten. Ook hier zijn we vrij om alles uit de stellingen te halen om te meten, tekenen en te fotograferen. Hier vinden we onder andere fossielen van Megantereon megantereon, Homotherium crenatidens, Acinonyx pardinensis (het Vroeg / Midden Pleistocene jachtluipaard), Lynx issiodorensis, Ursus etruskus. In het depot van het MHN staat ook een compleet skelet van de sabeltandkat Smilodon californicus.

Bezoek aan Alain Argant
Woensdag 11 februari waren we bij de familie Argant te gast, waar we uitgenodigd waren voor een overheerlijke lunch. ’s Middags worden de door ons meegebrachte fossielen vergeleken met de fossielen die Alain in zijn vergelijkingscollectie heeft.
Een radiusfragment van een zeldzame panterachtige uit de collectie Schouwenburg kan nog niet definitief op naam worden gebracht. Alain noteert de gegevens hiervan voor nader onderzoek.
Een radiusfragment uit de collectie van Hooijdonk wordt definitief als Lynx sp. gedetermineerd en een hielbeen uit dezelfde collectie wordt toegeschreven aan Panthera gombazoechensis (Europese Jaguar). Daarnaast kon tevens een vos gedetermineerd worden: De radius van de Lynx bevat namelijk bijtsporen van een vos, die het bot na het overlijden van de Lynx gekraakt heeft.

Laatste dag.
De voormiddag brengen we weer door in het depot van het MHN. De aandacht gaat vandaag (hoe kan het anders na gisteren) vooral uit naar de Panter en de Lynx. Aan de hand van de recent en préhistorisch materiaal worden vergelijkingen gemaakt. Vooral de overeenstemming tussen het fossiele radiusfragment van de Lynx en die van de rescente /préhistorische lynx is treffend.

De namiddag brengen we weer door op de UCBL. Nu komen vooral de beren en weer de Homotherium aan bod. Aan het begin van de avond (het is dan al 18.45 !) hebben we een evaluerende bespreking met onze gastheer, Claude Guérin. We kunnen vaststellen dat we een uitermate leerzame tijd hebben doorgebracht op de UCBL, en we zijn zeer in onze nopjes te horen, dat we voor al onze toekomstige onderzoekingen van harte welkom zijn. Dat laatste geldt overigens ook voor het depot van het MHN te Lyon en Alain Argant.
___________________________________________________________________________
Het onderzoek aan Homotherium van Senèze was voor mij zeker een leerzame ervaring. Het was voor mij de eerste keer dat ik een skelet heb opgemeten, en ruim de gelegenheid had om het te fotograferen. In tussen blijft de fauna van Senèze me boeien en zeker het voorkomen van 2 verschillende sabeltandkatten, Homotherium (Lyon) en Megantereon (Basel).
Het skelet van Megantereon wordt bewaard in het Natuurhistorisch Museum in Basel, en ik neem contact op met Burkhart Engesser om te vragen of ik onderzoek mag doen. Ik ben van harte welkom, en we spreken af voor 30 augustus 2005.

30 augustus 2005 NHM Basel

Op 30 augustus 2005 hebben Annie (mijn vrouw, en assistent in deze) en ik omstreeks 10 uur ’s ochtends een ontmoeting met Dr. Burkhart Engesser en Arne Ziems. Burkart leidt ons bezoek in met in het kort iets te vertellen over Schaub en Stehlin en de collectie fossielen van de Plio Pleistocene fauna van Senèze. Daarna dalen we (letterlijk) af naar de kelders van het museum, waarin de depots zich bevinden. De depots bevatten (deels verrijdbare) stellingkasten, waarin de fossielen zijn opgeborgen. Een van de depots is teven ingericht als werkplaats voor het restaureren van de fossielen. Ook is hier een ruime studiehoek ingericht, met ruime werkbladen, goede verlichting en een ruime tafel om alles uit te stallen. Het skelet van Megantereon is, net zoals dat van Homotherium in Lyon, niet geassembleerd, maar opgeborgen in een ladenkast. Arne haalt de laden tevoorschijn, en wij krijgen werkelijk alle faciliteiten: we mogen alles meten, fotograferen, filmen, wat we maar willen. Arne haalt zelfs zijn professionele (privé)statief dat ik mag gebruiken bij het fotograferen en van Burkhart krijg ik de nodige literatuur.

We beginnen eerst met het onderzoeken en fotograferen van alle skeletdelen. Daarna worden alle botten gemeten. Het skelet is zeer compleet, alleen de staartwervels, fibula en enkele carpalen en tarsalen ontbreken.
Het skelet is redelijk goed geconserveerd: vaak is een stevige, fijne botachtige structuur aanwezig. Op enkele plaatsen daarentegen is de botstructuur korrelig en bros of waren de botten niet compleet zodat restauraties noodzakelijk waren. De ribben zijn erg fragmentair.
De cranium van Megantereon is met een lengte van ca 25 cm niet opvallend groot. Het gebit is compleet en opvallend gaaf. Het eerste dat opvalt aan de cranium zijn de lange, smalle en zijdelings sterk afgeplatte caninen. De snijvlakken van de caninen zijn scherp en in tegenstelling tot Homotherium zonder serratie. Wat verder opvalt is dat de prémaxilla met bovenkaaksincisiven ver naar voren reikt. Dit wordt wel gezien als een aanpassing aan de lange bovenkaakscaninen, die zeker een aangepaste voedingswijze gevergd zal hebben. Een restauratie aan de cranium is onjuist uitgevoerd waardoor de stand van de occiput (achterhoofdsbeen) te stijl is en daardoor het geen juist beeld voor de soort geeft, (Antón en Werdelin, 1998). De complete cranium van Megantereon die omstreeks 1960 in de omgeving van Dmanisi in de republiek Georgië is gevonden illustreert dat verschil. (Vekua 1995).
De mandibula van Megantereon vertoont een aantal opmerkelijke verschillen ten opzichte van die van een moderne kat: de veel kleinere canine; de hoge stand van de canine ten opzichte van de molarenrij; de grote uitstulping in de onderkaak en de lage coronoïde proces. De molarenrij van de mandibula vertoont minder grote afwijkingen ten opzichte van die van moderne katten (dit i.t.t. Homotherium, waar de molarenrij wèl sterk afwijkt van die van de moderne katten). De molaren vertonen geen opvallende sporen van slijtage.
De aanpassingen in de wervelkolom van Megantereon waren mogelijk nog extremer dan bij Homotherium.
De lange beenderen van Megantereon zijn erg kort in verhouding met die van moderne katten maar zijn niet minder robuust. De voorste ledematen waren sterker dan bij moderne katten. De lange beenderen van de achterste ledematen vertonen dezelfde verkorting, maar de achterste ledematen waren niet extra versterkt tov die van moderne katten.
Biologie
Als we alle kenmerken van Megantereon op een rijtje zetten ontstaat het beeld van een grote, robuuste kat met het postuur van een moderne jaguar. Cranium en hals waren in belangrijke mate aangepast aan de functie van de lange caninen welke met behulp van de lange krachtige hals diep in de weke delen van het prooidier konden worden gedreven. De krachtige voorpoten maakten het mogelijk het prooidier tegen de grond gedrukt te houden. De onderkaak was voorzien van uitstulpingen waarin de lange bovenkaakscaninen in rusttoestand opgeborgen lagen.
Behalve het vermaarde skelet van Megantereon van Senèze bevat het Naturhistorisches Museum Baseleen uitgebereide paleontologische collectie met vele skeletten van Plio- Pleistocene zoogdieren uit de fauna van Senèze. Vele daarvan zijn tentoongesteld, samen met andere fossielen uit laat Pleistoceen en andere era. Een bezoek aan dit museum is dan ook alleszins de moeite waard en wil ik dan ook bij iedereen aanbevelen.
___________________________________________________________________________
Woensdag 12 juli 2006, bezoek Senèze

Vandaag ben ik te gast op de paleontologische opgravingen te Senèze ( Fr.) waar teams van de universiteiten Lyon en New York onderzoek doen naar de wereldberoemde Plio Pleistocene fauna’s van Senèze. Daar zijn in een “maar”(explosiekrater van een vulkaan) zeer veel fossielen (vaak als compleet skelet gevonden) . Doel van deze Frans Amerikaanse opgravingen is de site naukeurig te dateren, geologisch onderzoek naar de afzettingen, en het completeren van de faunalijst, door het verzamelen van fossielen, zo mogelijk van nieuwe soorten. Op de site krijg ik uitleg van Dr. Delson, en ik heb de vrijheid om alle werkzaamheden te filmen en fotograferen. Zo nu en dan maak ik een praatje met de onderzoekers, en krijg ik een beeld van de wijze waarop een opgraving te werk gaat.
In verschillende niveaus zijn fossielen ontsloten, die zorgvuldig worden gemeten en gelokaliseerd.

Voor mij was dit de eerste keer op een paleontologische opgraving. Wat een leerzame dag!

CaveCats: March 2006

2006-03-18T12:50:00.000-08:00

2006-03-16T10:29:00.000-08:00

Op zoek naar dolfijnen bij Meganissi island near Lefkas

2006-03-16T04:31:00.000-08:00